Sigara bırakma desteği, kısaca, bırakma kararının etrafındaki işleri birlikte düzenlemek demektir: hazırlık, tetikleyicilerin çıkarılması, bir plan ve takip. Bu tanım doğru ama yetmez, çünkü Caddebostan’da sabah işe yetişirken, akşam eve dönerken ya da hafta sonu arkadaşlarla otururken sigara içen birinin sorusu tanımla ilgili değildir. Asıl soru şudur: ben bu alışkanlığı kendi günümün içinde nasıl çözerim? Bu sayfa, o soruyu Kartal’daki merkezimizde ilk görüşmede nasıl ele aldığımızı anlatıyor, bir de neleri söylemeyeceğimizi.
İlk görüşmeden önce aklınızdaki sorular
“Gidince bana ne diyecekler?” diye düşünüyor olabilirsiniz. Bazı kişiler azarlanacaklarını, bazıları da hemen bir yöntem satılacağını düşünebilir. İkisi de olmaz. Yeni Dönem Rezonans’ta ilk temas bir sorgu değil, sohbettir. Telefonla ya da WhatsApp’tan yazarak ücretsiz ön görüşme isteyebilirsiniz; orada hedefinizi, düzeninizi ve beklentinizi konuşuruz. Merkezimiz Kartal’da, Cevizli Mahallesi’ndeki Adalet İş Merkezi’nde ve her gün 10.00–18.00 arasında randevuyla çalışıyoruz.
Kadıköy’den gelmeyi düşünüyorsanız, Kartal Anadolu yakasında M4 metro hattı ve Marmaray üzerindedir. Süre trafiğe ve saate göre değişir; güncel güzergâh için harita uygulamanıza bakmanızı öneririz. Ön görüşmeyi uzaktan yaptığımız için bu yolculuğu ancak devam etmeye karar verirseniz planlamanız yeterli.
Görüşmede ne konuşulur?
Akış kişiye göre değişir; yine de konuşulabilecek başlıkları anlatalım, çünkü ne konuşulabileceğini bilmek kaygıyı azaltabilir; sıra ve ayrıntılar ön görüşmede netleşir.
İlk bölüm hikâyedir. Sigaraya ne zaman başladınız, günün hangi saatlerinde içiyorsunuz, hangi sigaranın yokluğu en çok zorluyor, hangisi sadece refleks? Bunları bir form gibi değil, sohbet gibi konuşuruz. Bazı kişiler kendi örüntüsünü ilk kez yüksek sesle söylerken fark edebilir: sabah kahvesiyle, telefonla, iş çıkışı trafikle ya da yemeğin ardından gelen sigara aslında aynı kalıbın parçalarıdır.
İkinci bölüm hazır olma durumudur. Bırakmak istemekle bırakmaya hazır olmak aynı şey değildir. Kimi zaman iki hafta sonraki bir tatil öncesi başlamak, kimi zaman önce azaltarak ilerlemek, kimi zaman tarihi bugün koymak istenebilir. Hangisinin size uyduğunu birlikte tartarız.
Üçüncü bölüm sağlık çerçevesidir. Her gün aldığınız bir ilaç, gebelik, kalple ilgili bir durum ya da devam eden bir tedavi varsa bunu en başta duymak isteriz. O zaman ilk durak hekim olur; plan, hekimin söylediklerinin üzerine kurulur, onların yerine geçmez.
Dördüncü bölüm kısa bir ilk plandır: bırakma tarihi, ilk günlerin gün akışı, takip görüşmesi için bir zaman. Plan kâğıtta sade kalır; çünkü uygulanamayan ayrıntılı plan, uygulanan basit plandan değersizdir.
Masada olmayan üç cümle
Dürüst olmak güven kurar, bu yüzden açık yazıyoruz. Sigarayı sizin yerinize bırakamayız; “şu uygulamayla kesin bırakırsınız” diyemeyiz; bir sonuç garantisi vermeyiz. Biyorezonans, bu merkezde sunulan uygulamalardan biridir ve vücudun elektriksel sinyallerini ölçtüğü öne sürülen bir cihaz yöntemidir. Sigara bırakmaya katkısına dair güçlü, bağımsız bilimsel kanıt bulunmadığını açıkça söylüyoruz. Bu yüzden onu başarının anahtarı gibi değil, uygun görülürse plana eşlik eden tamamlayıcı bir araç olarak anlatıyoruz.
Dünya Sağlık Örgütü, bırakma sürecinde davranışsal desteği, uygun kişilerde kanıta dayalı ilaç seçenekleriyle yan yana düşünür. Bu ilaçlara ve nikotin replasmanına karar vermek hekimin işidir, bizim değil. Hekime sormak isteyeceğiniz soruları hazırlamak istiyorsanız sigara bırakırken hekime sorulacak soruları ayrıca yazdık. Ayrıca Sağlık Bakanlığı’nın Alo 171 Sigara Bırakma Danışma Hattı ile hastanelerdeki sigara bırakma poliklinikleri var. Onlardan yararlanmak, bizimle konuşmanıza engel olmaz; ikisini birlikte de kullanabilirsiniz.
Evde, arabada ve işte küçük değişiklikler
İlk görüşmeden bağımsız olarak bugün deneyebileceğiniz küçük düzenlemeler var. Bunlar bir tedavi değil, çevrenizi sadeleştirme egzersizleridir.
Evde: Sigarayı içtiğiniz sabit noktayı (balkon, mutfak penceresi, koltuğun yanı) bir hafta boyunca bilinçli olarak değiştirin. Yer değişince refleks bir an duraksar. Kül tablasını, çakmakları ve yedek paketleri gözünüzün önünden kaldırın; her biri kendi başına küçük bir hatırlatmadır. Akşam çayını ya da kahveyi eskisinden farklı bir yerde, farklı bir bardakla içmek de zinciri kırabilir.
Arabada: Direksiyon başı en güçlü tetikleyicilerden biridir, çünkü eller ve ağız boştur. Arabanın çakmaklığını ve kül tablasını kaldırın, yerine sakız, çekirdeksiz bir meyve ya da bir su şişesi koyun. Trafikte sıkıştığınız anlar için bir ses kaydı, podcast ya da şarkı listesi hazırlamak da yardımcı olur. Yolculuk sırasında dikkatinizi dağıtan bir şey değil, ağzınızı ve elinizi meşgul eden güvenli bir alışkanlık arayın.
İşte: Mola arkadaşlarınızla sigara içilen bahçe ya da teras olabilir. Molayı yok etmeyin, yerini değiştirin: kısa bir yürüyüş, merdiven, bir bardak su. Meslektaşlarınıza bırakma planınızı kısaca söylemek, o molada sizi tek başına bırakmayan bir destek oluşturur. Bu konuda sosyal destek kurma rehberimiz işinize yarayabilir.
Bu üç alanda yazdığınız notlar, ilk görüşmeye getirebileceğiniz en değerli malzemedir: “En zor an hangisiydi?” sorusunun cevabı bazen bir mekân ya da bir saat çıkar.
Stres anı için ayrı bir not
Caddebostan ve çevresinde yoğun bir tempo yaşayan biri için sigara bir mola işlevi görüyor olabilir. Stresli bir toplantıdan çıkarken ya da kalabalık bir akşam trafiğinden sonra gelen istek, bazı kişilerde günün en yüksek anıdır. Stres anında sigara isteğiyle baş etmeyi ayrı bir yazıda ele aldık. Orada kısaca şunu söylüyoruz: istek geldiğinde bir şey yapmanız gerekiyor ama bu “sigara içmek” olmak zorunda değil. Nefes, yürüyüş ya da bir telefon görüşmesi o anı atlatmanıza yardım edebilir.
Takip: bırakma tarihinden sonra
Sigarayı bıraktığınız gün planın bittiği gün değildir; asıl iş sonraki haftalarda başlar. Takip görüşmelerinde neyin işe yaradığına, hangi anın zor geçtiğine ve planın nerede güncelleneceğine bakarız. Bir gün tekrar içmeniz hâlinde bunu bir yenilgi olarak değil, bilgi olarak ele alırız: ne oldu, hangi tetikleyici devreye girdi, bir dahaki sefere ne farklı yapılabilir?
Kadıköy genelinde sigara bırakma desteği sayfamızda ilçeden gelenler için genel bir çerçeve de var. Hizmetin kendisini ise sigara bırakma sürecine destek sayfasında tüm yönleriyle bulabilirsiniz.
Caddebostan’dan ilk adım nasıl atılır?
Karar vermeye hazır olmanız gerekmiyor; yalnızca bir soru sormak yeterli. Telefonla arayabilir ya da WhatsApp’tan kısa bir mesaj yazabilirsiniz: “Sigara bırakma desteği hakkında bilgi almak istiyorum.” Ücretsiz ön görüşmede size ne olacağını, nasıl bir yol izleyebileceğimizi ve neyin sizin elinizde olduğunu anlatırız. Hazır olduğunuzda, Kadıköy’den Kartal’daki merkezimize randevu alarak gelebilirsiniz; acele etmeniz gerekmez. Önemli olan, sigarayla ilişkinizi bir kez de planlı bir gözle ele almak.
Sık sorulan sorular
Caddebostan’dan Kartal’a gitmek zorunda mıyım?
Hizmet yalnızca Kartal’daki merkezde, randevuyla veriliyor. Ama ilk adım için gelmeniz gerekmez: ücretsiz ön görüşmeyi telefonla ya da WhatsApp’tan yapabilir, sonra gelip gelmeyeceğinize rahatça karar verebilirsiniz.
İlk görüşmede sigarayı hemen bırakmam gerekiyor mu?
Hayır. İlk görüşme bir karar dayatma yeri değil. Sigarayla ilişkinizi, tetikleyicilerinizi ve hazır olup olmadığınızı konuşuyoruz. Bırakma tarihini birlikte, sizin temponuza göre belirlemek mümkündür.
Caddebostan’da biyorezonansla sigara bırakma aramak mantıklı mı?
Biyorezonansın sigara bırakma üzerindeki etkisine dair güçlü, bağımsız bilimsel kanıt bulunmuyor. Bu yüzden onu bir vaat olarak sunmuyoruz. Uygun görüldüğünde plana eşlik eden tamamlayıcı bir uygulama olarak ele alınabilir.
Daha önce denedim ve olmadı, yine de başvurabilir miyim?
Elbette. Önceki denemeler bazen en değerli bilgi kaynağıdır: nerede zorlandığınız, hangi anın sizi geri çektiği plana doğrudan yön verir. Yeniden deneme bir başarısızlık değil, öğrenme turudur.
İlaç ya da nikotin bantı kullanmayı düşünüyorum, bunu da konuşabilir miyim?
Konuşabilirsiniz ama bu kararı hekim verir. Biz sizi hekime soracağınız soruları hazırlamaya yönlendiririz; ilaç ve nikotin replasmanı konusunda tavsiye vermeyiz ve tamamlayıcı yöntemleri bunların yerine koymayız.
Tamamlayıcı uygulamalar tıbbi tanı ve tedavinin yerine geçmez. Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel sağlık değerlendirmesi yerine geçmez. Sağlık sorununuz varsa hekiminize danışın.