Sigara bırakma, kelime anlamıyla bir davranışı sonlandırmak demektir. Ama Üsküdar’da bir iş yerinde, bir evde ya da bir arkadaş masasında bu tanım çok az şey anlatır. Çünkü sigara çoğu zaman tek başına bir alışkanlık değildir. Sabah kahvesiyle, vapur ya da araç yolculuğuyla, mola arkadaşlarıyla ve akşam balkonuyla birbirine bağlanmıştır. Tanım kısa; hayat ise kalabalık.
Üsküdar sigara bırakma desteği arayan biri, “nasıl bırakırım” sorusunun yanında “çevremle bunu nasıl konuşurum” sorusunu da düşünüyor olabilir. Bu sayfada işe tam oradan başlıyoruz.
Bırakma kararı yalnız verilen bir karar değildir
Yeni Dönem Rezonans’ta sigara bırakma sürecine destek verirken öykünüzü ve günlük örüntünüzü anlamaya çalışıyoruz. Örüntünün içinde hep başka insanlar vardır: yanına oturduğunuz çalışma arkadaşı, “bir de ben alayım” diyen eş dost, size sigara ikram eden akraba. Bu insanlar iyi ya da kötü niyetli değildir; bazen sadece yeni durumdan haberleri yoktur.
Bu yüzden kararınızı kime, nasıl anlatacağınız plan kadar önemlidir. Herkese söylemek zorunda değilsiniz. Fakat bir ya da iki kişinin bilmesi, zor anlarda küçük ama gerçek bir fark yaratabilir.
Aileyle konuşmak: ne istediğinizi net söyleyin
Aileyle konuşurken kolay düşülen bir tuzak, destek istemeden yalnızca duyurmaktır. “Bırakıyorum” demek bilgi verir; “akşam yemeğinden sonra balkona çıkmak istediğimde on dakika benimle oturur musun” demek ise destek ister. İkincisi çok daha işe yarar.
Şu üç cümle iyi bir başlangıç olabilir:
- Bu konuda bana öğüt vermeni değil, zor anlarda yanımda olmanı istiyorum.
- Bir kaçış yaşarsam eleştirmeden beni tekrar yola sokmana ihtiyacım var.
- Evde sigara içiyorsan, bir süre benim görebileceğim yerde içmemeni rica edebilir miyim?
Son cümle hassastır. Evdeki bir başka içici için bu da zor bir istek olabilir. Karşınızdakinin de kendi süreci olduğunu aklınızda tutun; talebi yumuşak ama net kurun.
İş yerinde ve arkadaş çevresinde sınır koymak
İş yerinde asıl zor an bazen sigara isteğinin kendisi değil, mola saatidir. Herkes aşağı iner, siz de inersiniz. Orada kalmak sosyal bir bağdır ve bu bağı kaybetmek istemezsiniz. İki yol var: Molaya yine çıkıp elinize bir içecek almak ya da molayı başka bir ritme taşımak. Hangisinin size uyduğunu denemeden bilemezsiniz.
Arkadaş çevresinde “bir tane içsene” cümlesi sık duyulur. Buna hazırlıklı bir cevabınız olursa konuşma uzamaz. Kısa ve gülümseyen bir “ben şu aralar içmiyorum” çoğu zaman yeter. Gerekçe anlatmak zorunda değilsiniz. Bir tane içsem ne olur düşüncesinin neden bu kadar sinsi olduğunu ayrıca ele aldık; arkadaş ortamına girmeden önce göz atmanız faydalı olabilir.
Evde, araçta ve işte küçük düzenlemeler
Sigara yalnızca bir istek değil, bir mekânla da ilişkidir. Mekân değişince ilişki biraz gevşer. Aşağıdakiler büyük kararlar değil; denemesi kolay küçük hamleler.
Evde
- Balkondaki sandalye ya da küllük gibi tetikleyici nesneleri bir süreliğine başka yere taşıyın.
- Sabah kahvenizi her zamanki koltuk yerine başka bir köşede için.
- Yemekten sonra masadan hemen kalkıp bulaşığa ya da kısa bir yürüyüşe geçin.
Araçta
- Aracı ve içini temizleyin; koku, sigara isteğini tetikleyebilir.
- Çakmak, paket ve küllüğü araçtan çıkarın.
- Torpidoya bir sakız, çekirdek ya da kuru yemiş koymak elinizi meşgul eder.
- Trafikte kalma süresi uzadığında müzik ya da sesli içerik hazır olsun.
İş yerinde
- Masadaki çakmak ve paketi ortadan kaldırın.
- Molada elinizde su ya da çay olsun; el boş kalmasın.
- Telefon görüşmelerini ayakta ve odadan çıkarak yapmayı deneyin.
Bunların hiçbiri tek başına sihir değildir. Amaç isteği ortadan kaldırmak değil, isteğin yakalayacağı ortamı azaltmaktır.
Bırakma gününe yaklaşırken
Bırakma günü bir takvim tarihinden çok bir hazırlık meselesidir. Hazırlığı nasıl kurabileceğinizi bırakma gününden önceki hafta başlıklı rehberimizde adım adım yazdık. Orada anlattığımız fikir basit: son gün gelmeden önce çevrenizi bilgilendirin, mekânı düzenleyin ve zor anlar için kısa bir yol haritası hazırlayın.
Yeni Dönem Rezonans’ta bu süreç nasıl işliyor?
Önce sizi dinliyoruz: ne zamandır içiyorsunuz, hangi saatlerde istek artıyor, daha önce denediniz mi, çevrenizde kimler var? Sonra bunları birlikte küçük bir plana çeviriyoruz. Takip görüşmelerinde plan güncelleniyor; çünkü ilk hafta işe yarayan her şey üçüncü haftada aynı şekilde işlemeyebilir.
Burada dürüst olmak istiyoruz. Kimseye “sizin yerinize bırakırız” demiyoruz; böyle bir söz vermek mümkün değil. İlaç ya da nikotin replasmanı konusu hekimin kararıdır. Dünya Sağlık Örgütü de davranışsal desteği ve uygun kişilerde kanıta dayalı ilaç seçeneklerini birlikte ele alır. Bu yüzden ilaç düşünüyorsanız önce hekiminize ya da hastanedeki sigara bırakma polikliniğine, telefonla destek için de Sağlık Bakanlığı’nın Alo 171 Sigara Bırakma Danışma Hattı’na başvurmanızı öneririz. Yeni Dönem’deki çalışma bu seçeneklerin yerine değil, yanına konumlanır.
Ayrıntılı çerçeveyi sigara bırakma sürecine destek sayfasında bulabilirsiniz.
Üsküdar’dan Kartal’a nasıl gelinir?
Hizmetimiz Kartal’daki merkezde, her gün 10.00–18.00 arasında randevuyla veriliyor. Adres: Cevizli Mahallesi, Kastamonu Sokak No:23 Daire 8, Adalet İş Merkezi, Kartal. Kartal, Anadolu yakasında M4 metro hattı ve Marmaray üzerinde yer alıyor. Yolculuk süresi; saate, güne ve trafiğe göre değişir. Harita uygulamasından o günkü güncel güzergâha bakmanız en doğrusu.
Üsküdar’da çalışıyorsanız iş çıkışı saatlerinde yoğunluk artabilir. Randevuyu öğle arasına ya da gün içinde daha sakin bir saate koymak istiyorsanız bunu ön görüşmede söylemeniz yeterli. Komşu ilçe Kadıköy’de de benzer bir yoğunluk söz konusu olabildiği için güzergâhınızı önceden planlamak iyi olur. Aynı çerçevede Üsküdar sayfamızdaki diğer hizmetlere de bakabilirsiniz. Kartal’daki sürecin nasıl işlediğini görmek isterseniz Kartal sigara bırakma sayfası da elinizin altında.
Çevrenizle birlikte ilk adımı atmak
Hazır olduğunuzda telefonla arayabilir ya da WhatsApp’tan yazabilirsiniz. Ücretsiz ön görüşmede sigarayla ilişkinizi, çevrenizdeki destek ve engelleri, günlük düzeninizi ve beklentinizi konuşuruz. Kararı sizin yerinize vermeyiz; yalnızca önünüze net seçenekler koyarız. Acele yok, baskı yok. İster bir gün sonra isterseniz bir ay sonra arayın; sayfa ve plan yerinde duruyor.
Sık sorulan sorular
Üsküdar’dan Kartal’a randevuya gelmek zor olur mu?
Süre; gün, saat ve trafiğe göre değişir. Randevu gününü iş yoğunluğunuza göre seçebilir, harita uygulamasından güncel güzergâha bakabilirsiniz. Telefonla ya da WhatsApp’tan sorabilirsiniz.
Bırakma kararımı aileme söylemeden de destek alabilir miyim?
Evet. Kime, ne zaman ve ne kadar anlatacağınız size kalmış. Ön görüşmede bunu birlikte konuşur, gerekirse yakın çevreyle paylaşım için önce küçük bir adım planlarız.
Sigara bırakma desteği ilaç yerine geçer mi?
Hayır. İlaç ve nikotin replasmanı kararı hekimindir. Biz davranışsal planlama ve takip tarafında yanınızda oluruz; uygunsa hekim ya da sigara bırakma polikliniğine yönlendiririz.
Evde sigara içen biri varsa bırakmak imkânsız mı?
İmkânsız değil ama planlama gerektirir. Ortak alanlar, içme saatleri ve birbirinize nasıl destek olacağınız önceden konuşulursa süreç daha yönetilebilir hâle gelir.
Sigarayı bırakacağımı iş arkadaşlarıma nasıl söylemeliyim?
Kısa ve net olmak yeterli: “şu aralar içmiyorum, mola saatlerinde yanınızda olursam sevinirim”. Gerekçe anlatmanız gerekmez; destek isteyen cümle, duyuru yapan cümleden daha işe yarar.
Tamamlayıcı uygulamalar tıbbi tanı ve tedavinin yerine geçmez. Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel sağlık değerlendirmesi yerine geçmez. Sağlık sorununuz varsa hekiminize danışın.