İştah kapatma diye arama yapıyorsanız, aslında iştahın “kapanmasını” değil, kontrolden çıkan bir şeyin yatışmasını istiyor olabilirsiniz. Bu ikisini ayırmak gerekir. Bu sayfada iştah kapatma ifadesinin gerçekte ne anlama geldiğini, neyi vaat edemeyeceğimizi ve hangi durumlarda danışmanlık yerine önce hekime gitmeniz gerektiğini anlatıyoruz.
İştah kapatma ne demek, ne demek değil?
İştahı tamamen kapatmak ne gerçekçi ne de sağlıklı. İştah, vücudun enerjiye ve besine ihtiyaç duyduğunu bildiren bir sinyal; onu tümüyle susturmak, sonunda daha büyük bir dengesizliğe yol açabilir. Gerçekçi hedef, iştahı yönetilebilir hâle getirmek: ne zaman acıktığınızı anlamak, o acıkmanın ne kadarının fizyolojik ne kadarının alışkanlık ya da duygu kaynaklı olduğunu ayırt etmek.
Bu yüzden iştahı susturduğumuzu söyleyen bir cümle kurmuyoruz. Kuramayız; çünkü doğru değil. Yeni Dönem Rezonans’ta iştah ve vücut ağırlığı yönetimi başlığı altında yaptığımız şey, öykünüzü ve örüntünüzü dinleyip kişisel bir plan kurmak ve bu planı takip ederek güncellemek. İşin ana gövdesi bu.
Hekime önce başvurmanız gereken durumlar
Bu sayfanın en önemli bölümlerinden biri bu. İştah değişimi bazen yaşam tarzıyla değil, tıbbi bir nedenle ilgilidir. Şu durumlarda danışmanlık planı yapmadan önce hekim muayenesi öne geçmelidir:
- İştah kısa sürede belirgin biçimde arttı ya da azaldı.
- Açıklayamadığınız bir kilo değişimi var.
- Aşırı susama, sık idrara çıkma, belirgin halsizlik gibi şikâyetler eşlik ediyor.
- Düzenli bir ilaç kullanıyorsunuz ya da devam eden bir tedaviniz var.
- Hamilesiniz ya da emziriyorsunuz.
- Yeme davranışı kontrolden çıkmış hissediyor ve aşırı yeme nöbetleri yaşıyorsunuz. Bu konuyu aşırı yeme nöbetlerinde ne zaman başvurulmalı rehberinde ayrıca anlattık.
Bu liste sizi korkutmak için değil. Sadece sıralamayı doğru kurmak için: önce tıbbi tablonun netleşmesi, sonra yaşam tarzı desteği. Biz tanı koymuyoruz, tedavi önermiyoruz; ama fark ettiğimiz bir durumda sizi hekime yönlendirmek de işimizin parçası.
Deftere kopyalayın: Üç gün, tek sayfa
Kayıt tutmak, iştah konusunda ilk ve en ucuz araç. Aşağıdaki şablonu bir deftere ya da telefon notlarına kopyalayabilirsiniz. Üç gün, mümkünse iki hafta içi ve bir hafta sonu günü tutun.
Her öğün veya atıştırma için şunları yazın:
| Saat | Ne yedim | Acıkma (1-5) | Nerede / ne yapıyordum | Ruh halim |
|---|---|---|---|---|
| Sabah | ||||
| Öğle | ||||
| İkindi | ||||
| Akşam |
Gün sonunda üç soru:
- Hangi anlarda acıkmam gerçek açlık gibiydi, hangilerinde alışkanlıktı?
- Uyku düzenim bir gün önce nasıldı?
- Bir şeyi değiştirebilseydim, hangisini değiştirirdim?
Burada amaç kendinizi yargılamak değil, gözlemlemek. Üç günün sonunda bir örüntü belirebilir: öğle yemeğini atlayıp akşam yığılmak, uykusuz günün ertesinde sürekli atıştırmak gibi. Uykusuzluğun iştahı neden artırabileceğini ayrıca anlattık; günlüğünüzde böyle bir bağlantı görürseniz oradan devam edebilirsiniz.
Günlüğü doldururken bir şeye dikkat edin: acıkma puanı ile canınızın çektiği şeyi birbirinden ayırın. Karnınız gerçekten guruldarken mi yoksa canınız tatlı çektiği için mi yemeye gittiniz? İkisi de gerçek, ama çözümleri farklı. Birincisi öğün düzeniyle, ikincisi ruh hali, yorgunluk ya da alışkanlıkla ilgili olabilir. Üç günün sonunda iki sütunu karşılaştırınca, hangisinin ağır bastığını kendiniz görebilirsiniz.
Ümraniye’den bakınca düzen nasıl kurulur?
Ümraniye’de gün akışınız yoğunsa, iş yeri, yolculuk ve akşam trafiği iştah düzenini de bozabilir: geç saate sarkan öğünler, yolda atıştırmalar, eve geldiğinde kontrolsüz yemek gibi. Bu yüzden planın gerçekçi olması gerekiyor. Üç öğünün tam saatinde yenmesi zorunlu değil; ama öğünler arasındaki boşluğun çok uzamaması ve gece atıştırmasının nedeninin anlaşılması fark yaratabilir. Gece atıştırma alışkanlığı nasıl yönetilir yazımızda bu konuyu ele aldık.
İlçedeki diğer hizmetlere Ümraniye ilçe sayfasından ulaşabilirsiniz. Biyorezonans, NLS ya da sigara bırakma konusunda bilgi arıyorsanız Ümraniye biyorezonans sayfası da var; fakat hepsi için geçerli olan şu: bu yöntemlerin iştah ya da kilo üzerindeki etkisine dair güçlü bilimsel kanıt yok, bu yüzden hiçbirini sonuç vaadi olarak sunmuyoruz.
Merkezde süreç nasıl işliyor?
Hizmet yalnızca Kartal’daki merkezde, randevuyla veriliyor: Cevizli Mahallesi, Kastamonu Sokak No:23 Daire 8, Adalet İş Merkezi, Kartal / İstanbul. Her gün 10.00 ile 18.00 arasında çalışıyoruz. Ümraniye’de uygulama yapılmıyor. Kartal, Anadolu yakasında M4 ve Marmaray hattı üzerinde; süre trafik ve saate göre değişir, harita uygulamasından güncel güzergâha bakın.
Süreç şöyle: önce ücretsiz ön görüşme, ardından öykünüzü ve günlüğünüzü konuştuğumuz bir değerlendirme, sonra kişisel plan ve takip. Uygulama gerektiğinde, iğnesiz, dışarıdan temas eden sensör ya da elektrotlarla yaklaşık 45-60 dakika süren bir randevu söz konusu; ama bu, planın tamamlayıcı bir parçası, merkezinde değil. Hizmetin tamamını iştah ve vücut ağırlığı yönetimi sayfasında okuyabilirsiniz.
İlk görüşmede sorulan sorular ve getirilebilecekler
Ümraniye’den bize yazmayı düşünüyorsanız ilk konuşmaya neyle gelmeniz gerektiğini merak ediyor olabilirsiniz. Zorunlu bir hazırlık yok; yine de şunlar görüşmeyi çok daha verimli yapar: yukarıdaki üç günlük kayıt, son zamanlardaki uyku düzeninize dair kısa bir not, düzenli kullandığınız ilaçların listesi ve varsa hekiminizin size daha önce söyledikleri.
Görüşmede şunlar konuşulabilir: iştah şikâyeti ne zamandır var, günün hangi saatinde yoğunlaşıyor, öğünler ve uyku ne durumda, stres ya da duygusal yeme eşlik ediyor mu? Bu sorulara verilen cevaplar, yönün beslenme planı mı, davranış çalışması mı yoksa önce hekim muayenesi mi olduğunu belirliyor. Cevabın bazen “şimdilik danışmanlık gerekmiyor” ya da “önce hekime gidin” olabileceğini de belirtelim.
Karşılaştırınca fark ne?
“İştah kapatma” sözü bazı yerlerde bir sonuç vaadi gibi kullanılabiliyor. Biz bunu yapmıyoruz ve bu bir tercih. Bizim çerçevemiz tek bir yöntem değil; beslenme, davranış ve takibin birlikte ele alınması, sonuç vaadi yerine planlı takip, sınırların açık söylenmesi.
Hazır olduğunuzda telefonla arayabilir ya da WhatsApp’tan yazabilirsiniz. Ön görüşme ücretsiz. İlk adım için günlüğü tutmaya başlamanız yeterli, onu getirirseniz birlikte bakarız.
Sık sorulan sorular
İştahı tamamen susturmak sağlıklı bir hedef mi?
İştahı tamamen kapatmak gerçekçi ya da sağlıklı bir hedef değil. Gerçekçi olan, iştahı daha öngörülebilir ve yönetilebilir hâle getirmek için uyku, öğün ve alışkanlıklara bakmaktır.
Ümraniye’den Kartal’a randevu için gelmek mantıklı mı?
Hizmet yalnızca Kartal’daki merkezde veriliyor. Ön görüşmeyi telefonla yapıp ihtiyacınız olup olmadığını önce anlayabilirsiniz. Ulaşım süresi trafiğe göre değişir; harita uygulamasından bakın.
Biyorezonans uygulaması iştah hedefimi karşılar mı?
Biyorezonansın iştah üzerindeki etkisine dair güçlü, bağımsız bilimsel kanıt bulunmuyor; bu yüzden bir sonuç vaadi yok. Uygun görülürse plana eşlik eden tamamlayıcı bir araç olarak ele alınır.
İştah günlüğü tutmak ne işe yarar?
Ne zaman, neden ve nasıl acıktığınızı görünür kılar. Örüntü ortaya çıkınca plan tahminle değil gerçek verilerle kurulur. Üç gün bile tutsanız önceki fark etmediğiniz bağlantılar ortaya çıkabilir.
Hangi durumda danışmanlıktan önce hekime gitmeliyim?
İştahınız kısa sürede belirgin biçimde arttıysa ya da azaldıysa, açıklanamayan kilo değişimi, aşırı susama ya da halsizlik varsa önce hekim muayenesi gerekir. Düzenli ilacınız varsa da önce hekiminize danışın.
Tamamlayıcı uygulamalar tıbbi tanı ve tedavinin yerine geçmez. Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel sağlık değerlendirmesi yerine geçmez. Sağlık sorununuz varsa hekiminize danışın.