Alkol, sigara bırakmayı zorlaştırır mı? Bazı kişiler için evet, zorlaştırabilir; çünkü iki alışkanlık sık sık aynı ortamlarda, aynı saatlerde ve benzer duygularla yan yana yürüyor. Ama bu herkesin yaşadığı bir şey değil ve alkol konusunda çözüm sunmak ya da bir tedavi vaat etmek bizim alanımız değil. Bu yazı, sorular ve cevaplar üzerinden bu bağlantıyı anlamanıza ve sigara bırakma sürecinde nelere dikkat edebileceğinize yardımcı olmak için hazırlandı.
Neden alkol ve sigara çoğu zaman bir arada?
Alkol alınan ortamlar, sigaranın yoğunlaştığı ortamlar arasında olabilir. Akşam bir arkadaş buluşması, bir aile yemeği, bir kutlama: bu anlar, sigaranın alışkanlık zincirinin parçası hâline gelmiş olabilir. İki alışkanlık birbirini tetikleyebiliyor: sigara düşüncesi içkiyle birlikte geliyor, içki sigarayı çağırıyor. Bu ilişki kişiden kişiye değişiyor; kimi için hiç belirgin değil, kimi için sürecin en zor kısmı.
Bu bağlantıyı fark etmek, bırakma planınızı kurarken size avantaj sağlar. Çünkü hangi anların tetikleyici olduğunu bilmek, o anlar için önceden bir plan yapmanızı mümkün kılıyor.
Alkol aldığımda sigara isteği neden güçleniyor olabilir?
Alkol ortamlarında sigara isteğinin güçlenmesi birkaç nedene bağlı olabilir. Birincisi, alışkanlık bağlantısı: aynı ortamda, aynı kişilerle, aynı elde bir bardak ve bir sigara ile geçen yılların bıraktığı iz. İkincisi, alkolün karar verme ve öz denetim üzerindeki etkisi: bu konuda genel bir bilgi olarak, alkolün kişinin kendini kontrol etmesini zorlaştırabildiği biliniyor. Üçüncüsü, sosyal baskı ya da davranış taklidi: çevrenizde içen biri varsa isteği artırabiliyor.
Tüm bunlar kişiden kişiye değişen şeyler; sizin için hangisinin geçerli olduğunu yalnızca siz gözlemleyebilirsiniz.
Sigarayı bırakırken alkolü de bırakmam gerekir mi?
Bu soruya herkes için geçerli tek bir cevap yok. Şunu söyleyebiliriz: alkolün sigara isteğini tetiklediğini fark ediyorsanız, bırakma sürecinin başında alkollü ortamlardan ya da alkol tüketiminden bir süre uzak durmayı düşünmek bazı kişiler için işe yarayabilir. Ama bu bir kural değil, deneyip görülecek bir seçenek. Alkol tüketiminiz konusunda bir endişeniz varsa, ya da azaltmakta zorlanıyorsanız, bunu bir hekimle konuşmak en doğrusu.
Alkol konusunda desteğe ihtiyacım olursa?
Burası önemli: Yeni Dönem Rezonans alkol bağımlılığı ya da alkol kullanımı konusunda destek ya da tedavi vermiyor. Alkolü azaltmakta ya da bırakmakta zorlanıyorsanız, bu bir irade sorunu olarak görülmemeli; sağlık alanında ele alınan bir konu. Bir hekime ya da ilgili sağlık kuruluşuna başvurmanız yerinde olur. Biz yalnızca sigara bırakma sürecine, davranışsal destek ve takip yoluyla eşlik ediyoruz.
Alkollü ortamlarda sigara isteği geldiğinde ne yapılabilir?
Elinizdeki bir plan, o anlarda işe yarayabilir. Aşağıdakiler birer fikir; hepsini denemeniz gerekmiyor:
- Önceden karar verin. Ortama girmeden önce, “bugün sigara içmeyeceğim” cümlesini kendinize söyleyin; hatta bir arkadaşınıza da anlatın.
- Elinizi meşgul edin. Elinizde bir bardak su ya da alkolsüz bir içecek olması, el alışkanlığını karşılayabilir.
- Kısa molalar verin. İstek yükseldiğinde ortamdan birkaç dakikalığına ayrılmak, isteğin geçmesine fırsat tanır. Ancak sigara içilen yere gitmemeye dikkat edin.
- Sosyal destek isteyin. Yakın bir arkadaşınıza durumu anlatmak, o anda sizi desteklemesini sağlar.
- Erken ayrılmayı düşünün. Bazı ortamlar, bırakma sürecinin başında zorlayıcı olabilir. Erken ayrılmak bir yenilgi değil, bir stratejidir.
Bu konuyu daha ayrıntılı ele alan sosyal ortamlarda sigaraya hayır demek rehberine ve stres anında sigara isteği yazısına da göz atabilirsiniz.
Yemek sonrası sigara alışkanlığıyla ilişkisi
Alkollü bir yemeğin sonrasında sigara isteği, hem yemekle hem alkolle bağlantılı olabilir; iki tetikleyici üst üste biniyor. Yemek sonrası sigara isteği rehberinde bu konuyu ele aldık. İki tetikleyiciyi aynı anda yönetmek zor olabilir; bu yüzden bırakma sürecinin başında bu ortamlarda ekstra hazırlıklı olmak işe yarayabilir.
Sigara bırakmaya nasıl bir çerçeveden bakıyoruz?
Sigara bırakma konusunda Dünya Sağlık Örgütü’nün tarif ettiği çerçevede, davranışsal destek ve uygun kişilerde kanıta dayalı ilaç seçenekleri birlikte duruyor. İlaç ve nikotin replasmanının gerekip gerekmediğine hekim karar verir. Biz bu tedavilere alternatif olarak biyorezonansı ya da başka bir tamamlayıcı yöntemi önermiyoruz. Biyorezonans, bedenin elektriksel sinyallerini ölçtüğü öne sürülen bir cihazla yürütülüyor ve sigarayı bırakmaya etkisini gösteren sağlam, bağımsız bir kanıt yok.
Yaptığımız şey, tetikleyicileri birlikte analiz etmek, davranışsal bir plan kurmak ve takip etmek. Sağlık Bakanlığı’nın Alo 171 Sigara Bırakma Danışma Hattı ve hastanelerdeki sigara bırakma poliklinikleri de gerçek, ulaşılabilir kaynaklar. Alkol ve sigaranın iç içe geçtiği durumlarda, ilk adım olarak bir hekimle konuşmak da yerinde olur. Hizmetin ayrıntıları için Kartal sigara bırakma ve sigara bırakma sürecine destek sayfalarına bakabilirsiniz.
Alkol, sigara ve takvim: bir hafta içine bakmak
İki alışkanlığın bağını görmenin pratik bir yolu, bir hafta boyunca kısa not tutmak. Kâğıdı ikiye bölün: bir tarafa sigara içtiğiniz anları, diğer tarafa alkollü ortamları yazın. Hangi günlerde ve hangi saatlerde ikisi üst üste biniyor? Hangi kişilerle? Hangi duyguyla? Bir hafta sonra bu iki sütuna baktığınızda, kendi örüntünüzü görmeniz kolaylaşabilir.
Örneğin sigaranın daha çok akşam buluşmalarında yoğunlaştığını fark ederseniz, bırakma planınızda en çok o akşamlara hazırlık yapmanız gerekebilir. Tam tersine, alkolden bağımsız olarak iş molalarında sigara öne çıkıyorsa, alkol konusunu bırakma planınızın merkezine koymanız gerekmeyebilir. Önemli olan, kendi gözleminizden yola çıkmak; genel bir kural uygulamak yerine kendi düzeninizi tanımak.
Bu not tutma işini zor bulursanız, yalnızca iki soru yeterli: “Bu sigarayı en çok hangi ortamda içiyorum?” ve “Alkollü ortamlarda sigara isteğim daha mı güçlü?” İki sorunun cevabı da bir sonraki adımı belirlemenize yardımcı olabilir.
Planı kurmak için görüşmek isterseniz
Sigara düzeniniz, alkolle ilişkisi ve bırakma konusundaki beklentileriniz hakkında konuşmak isterseniz, telefonla arayabilir ya da WhatsApp’tan yazabilirsiniz. Ücretsiz ön görüşmede tetikleyicilerinizi ve hedefinizi konuşuyoruz; hekime ya da başka bir kuruma yönlendirmenin gerekip gerekmediğini de birlikte değerlendiriyoruz. Acele yok.
Sık sorulan sorular
Alkol almak sigara isteğini artırır mı?
Birçok kişi için alkol ve sigara aynı ortamlarda, aynı alışkanlık zincirinde yer alır; bu yüzden alkollü ortamlarda sigara isteği güçlenebilir. Etkisi kişiden kişiye değişir.
Sigarayı bırakırken alkolü de bırakmak gerekir mi?
Herkes için tek bir cevap yok. Alkolün sigara isteğini tetiklediğini fark ediyorsanız, bir süre ortamlardan ve içki tüketiminden uzak durmak bazı kişilere yardımcı olabilir. Karar sizin ve hekiminizindir.
Alkolü azaltmakta zorlanıyorsam ne yapmalıyım?
Alkol kullanımını azaltmakta ya da bırakmakta zorlanıyorsanız, bu bir irade sorunu olarak görülmemelidir. Bir hekime ya da ilgili sağlık kuruluşuna başvurmanız yerinde olur.
Yeni Dönem alkol bırakma desteği veriyor mu?
Hayır. Yeni Dönem Rezonans alkol bağımlılığı konusunda destek ya da tedavi sunmaz. Bu konuda bir hekime ya da ilgili sağlık kuruluşuna başvurmanız gerekir. Biz yalnızca sigara bırakma sürecine destek veriyoruz.
Sosyal ortamlarda sigara içmeden nasıl durabilirim?
Önceden bir plan yapmak yardımcı olabilir: ortamdan kısa molalar vermek, elinize bir içecek almak, yakın bir arkadaşınıza durumu anlatmak gibi. Ayrıntılar için ilgili rehbere bakabilirsiniz.
Tamamlayıcı uygulamalar tıbbi tanı ve tedavinin yerine geçmez. Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel sağlık değerlendirmesi yerine geçmez. Sağlık sorununuz varsa hekiminize danışın.